Cognitieve dissonantie, deel II

Cognitieve dissonantie deel II

Zoals beloofd zou ik een vervolg schrijven op de blog over cognitieve dissonantie. Het vorige blog ging vooral over cognitieve dissonantie bij 'slachtoffers'. Dit blog zal vooral gaan over de cognitieve dissonantie bij omstanders en hulpverlening. De cognitieve dissonantie bij omstanders is namelijk de factor die flying monkeys creëert.

In een eerdere blog schreef ik al over flying monkeys. Mensen uit de omgeving van de narcist die nog geen kijkje hebben gehad achter het masker. Mensen die nog steeds tegen die uiterst charmante vertoning aankijken en ook wéigeren te geloven dat er achter dat masker een totaal andere persoon zit. Zéker niet de persoon die jíj beschrijft. Wat jij beschrijft komt niet overeen met hun waarneming en leidt tot ongemak bij de aanhoorder. Zoals gesteld in het vorige blog doet men er alles aan om de dissonantie te verminderen. Zij zijn ervan overtuigd dat de narcist een uiterst charmant iemand is, en die overtuiging wordt uitgedaagd door jouw verhalen.  Ze zullen jou eerder wantrouwen dan toegeven dat zij het misschien bij het verkeerde eind hebben. Dit is een gegeven waar je helaas weinig tegen kunt doen. Een innerlijke overtuiging verander je niet zomaar. Wel kun je erop vertrouwen dat de narcist vroeg of laat door de mand valt... echter alleen maar door hun eigen gedrag. Proberen andere te overtuigen heeft dan ook geen zin en zal het wantrouwen alleen maar voeden, omdat je de dissonantie op dat moment voedt... wat juist averechts werkt.

Tegelijkertijd heeft ieder mens zijn eigen overtuigingen over de mensheid en het leven, zijn eigen beeld van de wereld. Zodra een persoon ergens mee geconfronteerd wordt dat niet past in dat wereldbeeld dan leidt dat ook tot cognitieve dissonantie: de werkelijkheid is in conflict met de eigen overtuigingen. Zo hebben de meeste mensen wel een beeld van hoe een psychisch instabiel persoon er uit ziet. Dus: dat herkennen ze wel, toch? Nee dus. Aan de buitenkant is zeker een narcist vaak níet te herkennen, of tenminste: niet makkelijk. Dit idee is voor veel mensen erg oncomfortabel en zij willen graag blijven geloven dat zij dit wél herkennen, dat maakt de wereld voor hen een stuk veiliger. En ergens kan ik het ze niet kwalijk nemen: ik geloofde óók in het goede in ieder mens, dat was mijn innerlijke overtuiging. Ieder mens heeft iets goeds in zich en ieder mens wil het juiste doen, ieder mens is in staat om liefde te voelen etcetera. Het werd een harde wake-up call!! Reden voor mij om duidelijke grenzen te stellen en bepaalde gedragingen beslist NIET meer te accepteren.

Helaas is dit ook een wereldbeeld dat je veel tegenkomt bij hulpverleners, zeker bij de jonge onervaren hulpverleners. Ik zie eigenlijk niet anders in mijn praktijk: cliënten die al meerdere therapeuten hebben gezien en daar geen steek verder kwamen omdat ze regelrecht worden tegengesproken als ze hun ervaringen beschrijven. Zo'n muur van onbegrip is funest, de cliënt voelt zich nog meer onbegrepen en geïsoleerd met alle gevolgen van dien.

Een andere valkuil is het beeld dat men vaak heeft van het ouderschap: elke ouder houdt van zijn kind, elke ouder heeft het beste voor met zijn kind, elke ouder heeft een goede intentie... en ga zo maar door. Ook dit is helaas niet altijd het geval en dat is voor de meeste mensen beslist niet voor te stellen. En helaas vindt je deze mensen ook terug in de jeugdhulpverlening. Gevolg: jarenlang gesteggel over de hoofden van de kinderen heen waarbij de kinderen zelf níet gezien en gehoord worden. Ze noemen het 'vechtscheiding', waarvan Jan Storms (auteur van 'destructieve relaties op de schop') al schreef: meestal betreft het een voortdurende strijd tussen een vechtende (destructieve) en een beschermende ouder. Destructieve ouder??? Bestaan die dan? JA!

Narcisme is een zich herhalend patroon waarbij erfelijkheid een rol speelt in combinatie met een traumatische jeugd. Een kind van een narcistische ouder dat vervolgens opgroeit bij die bewuste ouder is een getraumatiseerd kind met deze aanleg en loopt dus een groot risico zelf een narcistische ouder te worden, hij/zij neemt het balletje dus over en als we de cirkel niet doorbreken kan hij/zij deze weer doorgeven aan zijn/haar kinderen... een simpele waarheid die velen nog niet onder ogen willen zien. Hiermee is niet gezegd dat alle kinderen van een narcist zelf narcistisch worden, dat hangt van meerdere factoren af.  Dat dit geen florissant wereldbeeld is realiseer ik me wel degelijk, maar ontkenning van deze feiten is funest voor de mensen die het overkomt!

Sjoukje Varwijk is kennis-en ervaringsdeskundige op het gebied van Narcistische mishandeling. In haar praktijk (Ready4Reset, voorheen praktijk CoBeSlaN) biedt zij hulp aan mensen die hiermee te maken krijgen.

Kijk voor meer informatie op www.ready4reset.nl

©Ready4Reset

Cognitieve dissonantie en narcisme

Cognitieve dissonantie

Cognitieve dissonantie speelt op meerdere terreinen een rol als het gaat om narcisme.
Het is een term die in verschillende werkvelden gebruikt wordt, onder andere in de psychologie. Maar wat betekent het nu eigenlijk? Over cognitieve dissonantie stelt Wikipedia: 'de onaangename spanning die iemand ervaart bij tegenstrijdige overtuigingen, ideeën of opvattingen of bij handelen in strijd met de eigen overtuiging'.

Als we de aanduiding ontleden hebben we cognitie en dissonantie. Even verder kijken op Wikipedia lezen we het volgende:
Cognitie is het vermogen tot kennisverwerving door waarneming en het verwerken van daarmee opgedane informatie door het denken. Het gaat hier dus om hoe we de informatie die we via onze zintuigen binnenkrijgen verwerken via onze gedachten.
Dissonantie is een term die afkomstig is uit de muziek, het is het omgekeerde van welluidendheid, oftewel: klanken die niet met elkaar resoneren of met elkaar in harmonie zijn.
Leon Festinger schreef er een boek over, 'A Theory of Cognitive Dissonance', hij stelde dat mensen streven naar het verkleinen van dissonantie en daarvoor hun opvattingen of gedrag aanpassen.
Tot zover de theorie achter de term.

Cognitieve dissonantie speelt een aanzienlijke rol als het gaat om narcisme. In de eerste plaats bij het 'slachtoffer' zelf.
Stel je voor: je ontmoet dé man (of vrouw, voor de leesbaarheid houdt ik het in deze blog even bij man) van je dromen.... hij heeft alles wat je wenst in een man, alles waar je naar verlangt en méér dan dat. Hij overlaadt je met aandacht, hij spendeert ontzettend veel tijd aan je, overstelpt je met cadeaus... de man uit je dromen. Sterker nog: hij lijkt precíes te weten wat jij nodig hebt! Een droom wordt waar.... En je weet het zeker: dit is em!!
De lovebombing heeft precies het beoogde effect: dit wil je nóóit meer kwijt!! Je bent er 100% van overtuigd dat er nog nooit iemand zóveel van jou gehouden heeft als hij...

En dan komen de eerste kleerscheuren, het masker begint af te brokkelen... je ontdekt wat nare trekjes, maar héy, hij heeft je verteld van zíjn nare jeugd en tsja... begrijpelijk toch? Niemand is perfect... Hij houdt tenslotte van je! Met een hoop liefde en geduld, en de juiste hulpverlening, komen we er wel, toch?? En dan komt er een moment dat deze overtuiging fors wordt uitgedaagd, als het masker verder afbrokkelt... Dan kickt de cognitieve dissonantie in. En zoals Festinger al stelde: je doet er alles aan om dat onaangename gevoel te verkleinen, je past je gedrag aan... en stelt wat opvattingen bij. Stukje bij beetje... Echter het werkt niet!

Denkende aan de eerste fase houdt je vast aan de overtuiging dat hij zielsveel van je houdt, dus je doet er nog een schepje bij, je past je nog wat verder aan en stelt nog wat meer van je opvattingen bij. Je wilt tenslotte niet weer verliezen wat je eindelijk gevonden had, wáre liefde zoals je nog nooit gekend had. Je houdt van hem! En buiten de deur laat hij zich ook van zijn beste kant zien... Tenslotte ben jij ook niet perfect.

Als dit te ver doorgaat weet je uiteindelijk niet meer wie je bent. Maar dankzij de eerste lovebombingsfase komt het domweg niet bij je op dat hij niet van je houdt! Dat het allemaal een farce was, een act om je precies daar te krijgen waar hij je hebben wil... Deze werkelijkheid is voor veel slachtoffers een snoeiharde waarheid waar ze zo lang mogelijk onderuit proberen te komen. Ze beschermen de narcist, nemen het voor hem op. De gedachte alles te verliezen wat je dácht te hebben is ondraaglijk, maar wat je ziet klopt totaal niet met je overtuiging dat hij van je houdt... De minachting, de voortdurende stroom aan kritiek, de ruzies... het neemt steeds ergere vormen aan. Cognitieve dissonantie, je wordt verscheurd tussen je overtuiging en je waarnemingen...  Dit kan zo ver gaan dat er sprake is van het Stockholm syndroom, bekend van de gijzelaars die verliefd werden op hun gijzelnemers. Ook slachtoffers van narcisme kunnen blijven houden van de narcist, maar dan wel de narcist die ze dáchten te leren kennen, er is een hunkering naar de eerste fase van de relatie, daar waar ze dachten dat ze hem éindelijk gevonden hadden!

Omdat de narcist erg veel moeite gedaan heeft om je te leren kennen weten ze ook precies waar je zwakke plekken zitten en wat je grootste behoefte is, door op deze behoefte in te spelen heeft hij je zo diep kunnen raken, zó diep dat de wetenschap dat je dát weer zult verliezen (terwijl je het in feite nooit hebt gehad omdat het allemaal gespeeld was) ronduit traumatisch is.

Weet echter: de narcist verander je niet... Na de breuk zal hij weer gaan lovebomben om je te herwinnen, en gaan hooveren, tot hij je weer in zijn macht heeft, waarna het spel van voren af aan opnieuw zal beginnen. Tot jij zegt: STOP, nu is het klaar....

Niet alleen in de relatie met een narcist speelt cognitieve dissonantie een rol, maar ook in de omgeving en bij hulpverleners kan het een zeer destructieve rol spelen, hierover meer in een volgende blog.

Sjoukje Varwijk is kennis-en ervaringsdeskundige op het gebied van Narcistische mishandeling. In haar praktijk (Ready4Reset, voorheen praktijk CoBeSlaN) biedt zij hulp aan mensen die hiermee te maken krijgen.

Kijk voor meer informatie op www.ready4reset.nl

©Ready4Reset

Wraak nemen op de narcist?

Wraak nemen op de narcist, een goed idee?

Ik kom het veel tegen: mensen die wraak willen nemen op de narcist.
Op zich geen vreemde reactie gezien de impact die hun handelen heeft gehad en misschien nog steeds heeft op je leven! Echter... het houdt je ook gevangen in hun web. Het maakt dat je nog steeds bezig bent met deze persoon waardoor jij zélf niet verder komt in je leven. Op deze manier heeft de narcist nog steeds macht over jou.

Boosheid is een logische reactie als jij je realiseert wat er daadwerkelijk aan de hand is, evenals teleurstelling en verdriet. Boosheid is ook nodig, want het zet aan tot actie. De vraag is echter hoe je die boosheid gaat inzetten. Ga je het inzetten om het roer om te gooien: 'nu is het genoeg geweest!!!' of ga je het inzetten om de ander een hak te zetten en zoveel mogelijk dwars te zitten. Let wel: dit heeft een behoorlijke keerzijde: je geeft de narcist exact wat hij/zij nodig heeft om jóu aan te wijzen als 'slechterik'.. en zichzelf te profileren als slachtoffer van jóu.

Wat dan wel?
Het antwoord lijkt simpel, maar ervaring leert dat de uitvoering daarvan niet zo heel erg simpel is. De ultieme reactie is: zorg goed voor jezelf en zorg dat je goed in je vel komt te zitten en je leven weer op de rit krijgt! In feite is dat de ultieme 'wraak': je redt je prima zonder de narcist en bent zelfs gelúkkig.
Richt je focus daarom niet meer op de narcist maar op je eigen herstel en op je eigen leven.
Wat wil jij van je leven maken?

Sjoukje Varwijk is kennis-en ervaringsdeskundige op het gebied van Narcistische mishandeling. In haar praktijk (Ready4Reset, voorheen praktijk CoBeSlaN) biedt zij hulp aan mensen die hiermee te maken krijgen.

Kijk voor meer informatie op www.ready4reset.nl

©Ready4Reset

Narcistische voeding

Narcistische voeding

Ieder mens heeft behoefte om gezien te worden, aan oprechte aandacht. Echter, tevéél aandacht maakt dat we ons ongemakkelijk voelen, brengt ons vaak in verlegenheid. Dit geldt echter niet voor de narcist. Vanwege de enorme leegte die hij/zij ervaart, is hij/zij voortdurend op zoek naar aandacht en bevestiging. Deze aandacht haalt hij op verschillende manieren. Eén daarvan is opscheppen over zijn eigen prestaties, eigen prestaties overdrijven of zelfs ronduit verzinnen.

Een ander verschil is het vermijden van kritiek, normaal gesproken gaan mensen kritiek uit de weg, echter de narcist niet. Ook kritiek is een vorm van aandacht en geeft aanleiding tot het creëren van nóg meer aandacht door dit aan te duiden als valse beschuldigingen, de narcist speelt het slachtoffer, niet zelden resulterend in drama: nog meer aandacht...

Vanuit de innerlijke leegte creëert de narcist een vals zelf, waarbij  hij zich anders, beter, voordoet dan hij/zij in werkelijkheid is. De voortdurende stroom aan aandacht en bewondering (of kritiek dat wordt omgebogen naar positieve aandacht door het slachtoffer uit te gaan hangen) houden dit valse zelf in stand. In wezen is de narcist hiervan afhankelijk, de narcistische voeding is onmisbaar en fungeert als een verslaving. Een narcist is verslaafd aan aandacht en spendeert veel tijd in het krijgen hiervan.

Social media is hierbij een geweldig hulpmiddel. Het bijhouden van meerdere pagina's en blogs, het veelvuldig posten op sites van anderen, de veelvuldige selfies, of uitgebreide (nep)verhalen kan voor sommige narcisten bijna een dagtaak zijn. Het internet is een geweldige plaats om te vertoeven voor de narcist, waar hij zijn valse werkelijkheid vrij kan presenteren aan ieder die het maar zien of lezen wil.

Ook het creëren van drama levert veel aandacht op, het spelen van het slachtoffer van vermeend onrecht (die er niet is of zwaar overdreven wordt) levert ook de nodige aandacht op. De narcist verhaalt veelvuldig en zéér uitgebreid over hetgeen hem/haar allemaal wordt aangedaan...
Dit is een fenomeen wat je veelvuldig ziet in een vechtscheiding, de narcist die uitgebreid verhaal doet over wat hem/haar is aangedaan of erger: wat de kínderen wel niet is aangedaan, aan wie het maar horen wil. Het liefst op een luidruchtige manier zodat zoveel mogelijk mensen het horen. En ja, als het waar zou zijn, is het ook te triest voor woorden.

Mensen die dit soort verhalen horen zijn vaak al van de leg door hetgeen ze horen, dusdanig geschokt dat ze zich niet eens afvragen of het wel waar zou zijn, met in hun achterhoofd: 'zoiets verzín je toch niet?'. Nee, een normaal denkend mens niet nee, maar een narcist wel... Heerlijk al die voeding...
Het échte slachtoffer echter hoor je vaak niet...

Ga eens na bij jezelf: als jij iets heftigs meemaakt, ga jij dan ook en publique je hele verhaal doen, op luidruchtige toon zodat íedereen het kan horen?? Of ben je in shock... en zoek je hulp, op een discrete wijze omdat wat je overkomt gewoon te heftig is...

Als slachtoffer van narcistische mishandeling wordt je na een breuk voortdurend meegesleurd in drama. En elk drama wordt breed uitgemeten in de social media en/of in de rechtbank. Zaken die zonder drama opgelost hadden kunnen worden, verdelen van de boedel is hier een goed voorbeeld van, worden op leven en dood uitgevochten in de rechtbank, waarbij het slachtoffer eigenlijk geen idee heeft waarom hij/zij wordt aangeklaagd. De rechtbank is een feestje voor de narcist!

Narcistische voeding en kinderen:
Een andere manier is het aandacht verwerven via de kinderen, waarbij de kinderen naar voren worden geschoven en geëtaleerd worden als prinsen en prinsessen die geweldige prestaties leveren. Natuurlijk is dit allemaal dankzij deze gewéldige ouder... Narcistische ouders gedijen prima op de successen van hun kinderen. Of de kinderen zelf nu ook zo blij zijn met deze overload aan aandacht valt te bezien. Niet zelden worden kinderen op het toneel gezet, niet omdat ze dat zelf zo leuk vinden maar omdat de narcistische ouder met hen kan pronken. Toneel en dans is een veel gekozen hobby voor de kinderen.

Overigens niet alleen de successen van de kinderen leveren aandacht op, ook vermeende trauma's of tekortkomingen. Opvallend hierbij is dat deze trauma's of tekortkomingen breed en publiekelijk worden uitgemeten. Hierbij doet de narcistische ouder altijd het woord, niet zelden in bijzijn van een gedwee, verlegen kind dat zich duidelijk niet op zijn gemak voelt. Het kind wordt hiermee ook ernstig in verlegenheid gebracht. Een 'gezonde' ouder zou zijn/haar kind hiertegen beschermen, een narcistische ouder heeft echter niet het empathische vermogen om zich in dit kind te verplaatsen, het kind wordt simpelweg het aas voor narcistische voeding.

Tot slot is er nog de tertiaire ziektewinst: de narcist die alle aandacht op zich vestigt door voor een andere zieke te zorgen. Het gaat hierbij niet om de zieke, maar om de narcist! De narcist oogst hiermee veel lof en waardering en gaat helemaal op in zijn/haar rol. Als je goed kijkt is er echter geen echte empathie voor de zieke/hulpbehoevende en kan er zelfs sprake zijn van ouderenmishandeling.

Let dus goed op: vraagt iemand voortdurend om aandacht, bevestiging, vist hij/zij voortdurend naar complimenten? Grote kans dat je te maken hebt met iemand die op zoek is naar zijn narcistische voeding!!

Sjoukje Varwijk is kennis-en ervaringsdeskundige op het gebied van Narcistisch geweld. In haar praktijk (praktijk CoBeSlaN) biedt zij hulp aan de slachtoffers die hiermee te maken krijgen.

Kijk voor meer informatie op www.cobeslan.nl

©Praktijk CoBeSlaN

Entitlement, de narcist heeft álle rechten

Entitlement, de narcist heeft álle rechten

Soms vind ik het lastig om een goede vertaling te vinden voor sommige Engelse termen in het Nederlands, zoals de veel gebruikte term 'entitlement'. Toch is dit één van de trekken die voor velen zeer  herkenbaar is en het ook lastig maakt om met hem/haar om te gaan.

Entitled wordt vaak vertaald als arrogant, verwaand. In mijn ogen behelst het net iets meer dan dat. Het gaat om een diepgeworteld gevoel van egocentrisme waarbij zij totaal niet stil staan bij wat dit voor de ander betekent of wat de ander nodig heeft, bij een gebrekkige empathie of gebroken empathie. Daar de narcist in het middelpunt staat van zijn werkelijkheid en anderen er amper toe doen heeft hij/zij alle rechten, plichten worden echter omzeild of verzuimt, een narcist hoeft niet aan wensen of eisen van anderen te voldoen. Vandaar de weegschaal hierboven: geven en nemen is volledig uit balans.

Als partner hebben zij altijd meer rechten dan jij hebt en de rechten die zij zich toe-eigenen vallen jóu pas toe als jij aan je verplichtingen hebt voldaan, verplichtingen die voor hen uiteraard niet opgaan. Als het gaat om wettelijk vastgestelde rechten en plichten zoeken ze voortdurend de grens waarbij hun rechten worden uitgebuit en hun plichten uitgehold. Ze zijn in die zin erg veeleisend.

Eén van de situaties waar dit het meest tot uiting komt is de strijd na een scheiding. De narcist heeft recht op álle spullen, heeft recht op een royale alimentatie en heeft het meeste recht op de kinderen, Zij zijn tenslotte de béste ouder, de ouder die het kind het béste kennen etcetera. Maar als het gaat om het betálen van alimentatie zijn ze niet thuis...

Ook in een relatie meten zij zich rechten toe. Nu jij de partner bent ben jij verplicht er alles aan te doen om het hen naar de zin te maken, jij wilt hem/haar toch gelukkig zien? De narcist heeft recht op al jouw tijd, energie en al jouw middelen. Niets is meer van jou, jij bent van de narcist dus heeft hij recht op jou helemaal en alles wat van jou is. De narcist ziet jou als zijn bezit en behandelt je ook op die manier, en daarmee kan en mag hij alles doen wat hij wil, dat recht heeft hij. Andersom geldt dit natuurlijk niet. Ik hoor vele verhalen van partners die zich jouw telefoon toe eigenen maar o wee als jij op zijn/haar telefoon kijkt! Recht op privacy is in die zin ook een alleen-recht van de narcist.

Een ander recht dat zij zich toe-eigenen is het recht op sex. Als jij daar niet aan voldoet heeft  hij/zij het volste recht om dit elders te gaan halen, en dat is vervolgens jóuw schuld natuurlijk, want hij/zij heeft recht op sex en daar voorzie jij niet of onvoldoende in.

Als partner van een narcist sta je voortdurend in de bediening om aan al zijn behoeften te voldoen. Andersom is dit natuurlijk niet zo, als jij tekort komt is dat ook je eigen schuld, moet je maar beter je best doen...

Ook in andere relaties kan dit tot uiting komen, vriendschappen en zakelijke relaties. Ook hier hebben ze recht op jouw tijd en energie en ten allen tijde recht op jouw hulp. Andersom hoef je niet echt op hen te rekenen, ook hier is de balans vaak totaal zoek, ze hebben vaak een goede reden om onder hun verplichtingen uit te komen. Ténzij!! Tenzij behulpzaamheid onderdeel is van hun masker... In dat geval staat de narcist vooraan om te showen hoe geweldig hij/zij is om achteraf vooral zichzelf ook op de borst te kunnen slaan: waar zouden ze toch zijn zonder mij.... dan dient de behulpzaamheid vooral om zich goed te kunnen voelen over zichzelf en zijn zorgvuldig gekozen masker hoog te houden, dus gaat het uiteindelijk nog steeds om de narcist en niet om degene die de hulp ontvangt. In dit geval kun je veel aflezen aan de manier waarop de narcist hulp aanbiedt (soms ronduit opdringt) en verleent.

Het mag duidelijk zijn dat dit verder gaat dan arrogantie of verwaand gedrag, het is een diepgewortelde ziekelijkheid die je volledig leeg zuigt en uitput.

Sjoukje Varwijk is kennis-en ervaringsdeskundige op het gebied van Narcistisch geweld. In haar praktijk (praktijk CoBeSlaN) biedt zij hulp aan de slachtoffers die hiermee te maken krijgen.

Kijk voor meer informatie op www.cobeslan.nl

©Praktijk CoBeSlaN

Narcistische razernij

Narcistische Razernij

In eerdere blogs heb ik al beschreven dat wat een ideale relatie leek al vrij snel scheuren begint te vertonen. Al vrij snel zul je gaan merken dat de narcist volledige toewijding eist... wat betekent dat hij geen tegenspraak duldt en al helemáál geen kritiek. Aanvankelijk, als je nog niet helemaal onder zijn controle bent, zal het blijven bij kleine blijken van ongenoegen, maar hoe meer grip hij op je krijgt hoe sterker hij dit zal laten blijken, uiteindelijk ontaardend in rechtstreekse narcistische razernij.

Anderen spreken over narcistische woede, dit is in mijn ogen echter te slap uitgedrukt. Bij narcistische razernij gaat het om buitensporige woede die totaal niet in verhouding staat tot het incident. Het is een zéér destructieve razernij, die erg beangstigend is en niet zelden ontaardt in fysiek geweld en vernielingen. Narcistische razernij leidt tot zeer onveilige situaties in de huiselijke kring. Buiten de deur zal de narcist dit gedrag niet snel laten zien, daar zal hij zijn masker ten allen tijde hoog houden, maar bij thuiskomst breekt de hel los.

Imago is alles voor een narcist. Als hij de indruk heeft dat dit imago bedreigd wordt zal hij fel uithalen. Zijn zorgvuldig gecreëerde imago moet koste wat kost overeind blijven en de narcist gaat erg ver om dat te bereiken.

Narcistische razernij is de bron van het huiselijke geweld achter de voordeur, uit narcistische razernij ontstaan ronduit gevaarlijke situaties en dit geldt níet alleen voor de partner maar ook voor eventuele kinderen. Bij een zogenaamde dreiging van het imago wordt niets of niemand ontzien.

Wat achteraf vooral opvalt is dat de narcist geen enkele verantwoordelijkheid neemt voor zijn gedrag. Zijn gedrag is volledig te wijten aan opmerkingen, uitspraken of gedrag van de ander en is daardoor volledig gerechtvaardigd. Als jíj geen kritische vraag had gesteld had híj niet uitgehaald.

Als je als partner úit deze situatie probeert te komen en weg wilt zal dit door de narcist worden opgevat als een totale afwijzing en als enorme aanslag op zijn imago. Het is dan ook niet ondenkbaar dat je ook hier kunt rekenen op een riante uitbarsting van narcistische razernij, hoe háál je het in je hoofd om hém te verlaten! Hij is de perfécte minnaar, partner, vader en alles wat jij nodig hebt... Het is dan ook zaak om dergelijke beslissingen goed voor te bereiden en de nodige veiligheidsmaatregelen te treffen.

N.B. deze blog is geschreven in de 'hij'-vorm, maar hij kan net zo goed een zij zijn!

Sjoukje Varwijk is kennis-en ervaringsdeskundige op het gebied van Narcistisch geweld. In haar praktijk (praktijk CoBeSlaN) biedt zij hulp aan de slachtoffers die hiermee te maken krijgen.

Kijk voor meer informatie op www.cobeslan.nl

©Praktijk CoBeSlaN

Vroege signalen van een toxische relatie

Vroege signalen van een toxische relatie:

Uit een 30 jaar durende studie in de VS naar de empathische en narcistische kenmerken van studenten kwam het volgende naar voren:

In 1980 vertoonde 30% van de studenten sterke trekken van narcisme, 70% vertoonde sterke trekken van empathie. In 2010 was dit precies andersom.

Naar schatting is er bij 1% van de bevolking sprake van pathologisch narcisme, de narcistische persoonlijkheidsstoornis. Extreem narcisme komt voor bij 6 tot 10% van de bevolking. Hoewel niet  pathologisch is ook deze vorm wel zéér schadelijk voor de omgeving.

Toxische relaties zijn vanaf het begin anders, meestal zijn er al de eerste 2 uren duidelijke waarschuwingssignalen. Narcisten gebruiken tactieken, en deze tactieken vormen een patroon, zichtbaar, constant (hetzelfde patroon in dezelfde volgorde in elke nieuwe relatie) en universeel.

Narcisten zien er normaal uit, ze zijn zelfs charmant. Ze weten dat hun relatie disfunctioneel is en oneerlijk tegenover hun partner, er is geen schuldgevoel, zij hebben meer rechten en hun partner was slechts een object.

Vanaf het begin worden er tactieken toegepast:

Grooming: gedrag volgens script met psychologische manipulatie als doel; liegen, misleiden en toneelspelen om te beïnvloeden. Psychologische manipulatie werkt het best wanneer het brein degene die het toepast beschouwt als een legitieme autoriteit. De narcist zal deze autoriteit snel verwerven door meteen veel beslissingen te nemen (laten we hier gaan zitten, neem nog een drankje etcetera, de narcist neemt de leiding) waarbij jij volgt, je brein past zich aan. Evan Stark beschreef dit gedrag als coercive control, een gedragspatroon waarbij de vrijheid van het slachtoffer wordt ontnomen, uiteindelijk leidend tot verlies van zelfbewustzijn.

Het contact maximaliseren: je uit je hoofd praten dat je naar huis gaat, je bellen, sms-en, appen etcetera tot laat in de nacht. Verlengd contact als dit creëert een kunstmatige intimiteit; je hebt het gevoel dat je iemand heel goed kent, al een hele tijd, je vertrouwt hem. Diep in de nacht vertel je dingen die je overdag niet gauw doet, de vermoeidheid speelt je parten, hierdoor krijgt de narcist meer invloed.

Alles op zijn/haar manier: niet alles is rozengeur en maneschijn, alles moet op zijn/haar manier gedaan worden, wordt woedend als je zijn gezichtspunten en meningen niet deelt of wanneer jij zijn controle weerstaat. In het begin zal hij eenvoudigweg probeer jou van gedachten te laten veranderen, maar woede schuilt onderhuids en na een tijdje zal hij geen moeite meer doen dit te verbergen.

Je zelfvertrouwen verlagen: dit maakt je makkelijker te manipuleren. Hij zal aandacht besteden aan elke tekortkoming of fout, geeft commentaar, maakt er grappen over en zet je voor schut. Het is een constant aantrekken en afstoten. Wanneer jij je terugtrekt zal hij je weer behandelen als ‘speciaal’, het is een combinatie van nice and nasty ;aardig en vervelend. De band is dan zelfs sterker dan wanneer iemand voortdurend gemiddeld aardig is.

De relatie is te veel, te snel en transformerend.

Te veel: van niet in je leven tot allesbepalend in je leven;

Te snel: te snelle toekomstplanning, al snel spreken over ‘toekomstige echtgenoot’, ‘toekomstige moeder van mijn kinderen’ etcetera;

Transformerend: hij probeert je al snel te veranderen met ‘adviezen’ op allerhande terrein, van kledingkeuze tot hoe te reageren op situaties.

Al snel wordt het ‘jij en ik tegen de rest van de wereld’, ‘joined to the hip’ oftewel je bent overal samen, dit isoleert je van anderen en ruïneert je relaties met anderen.

Mocht je dit herkennen in je nieuwe relatie?? GET OUT!

Leer dit aan je kinderen… maak ze ervan bewust dat niet alle mensen het beste met je voor hebben en voorkom een hoop leed.

Sjoukje Varwijk is kennis-en ervaringsdeskundige op het gebied van Narcistisch geweld. In haar praktijk (praktijk CoBeSlaN) biedt zij hulp aan de slachtoffers die hiermee te maken krijgen.

Kijk voor meer informatie op www.cobeslan.nl

©Praktijk CoBeSlaN